رژیم غذایی در بیماری کبد چرب

تعریف کبد چربتشخیص کبد چربکنترل کبد چرباستئاتوهپاتیت غیر الکلی

کبد چرب چیست؟

کبد چرب غیر الکلی یک التهاب کبدی مزمن و پیشرونده است که به دنبال تجمع بیش از اندازه چربی در بافت کبد ایجاد می شود. در این بیماری تجمع بیش از حد بافت چربی در کبد باعث اختلال فعالیت طبیعی بافت کبد گردیده و در نهایت باعث نارسایی کبد و یا سیروز می گردد. کبد چرب در کودکان با سن بالاتر از ۱۰ سال نیز دیده می شود. این اختلال کبدی مزمن بوده و برای سال ها پایدار می ماند.

بیماری کبد چرب با برخی بیماری های متابولیک از جمله چاقی و به ویژه چاقی شکمی، افزایش کلسترول و تری گلیسرید در خون و دیابت ارتباط نزدیک دارد.

علاوه بر افزایش چربی در بافت کبد که بر فعالیت طبیعی کبد تاثیر گذار است عوامل دیگری نیز می توانند بر عملکرد طبیعی سلول های کبدی تاثیرگذار باشند:

  • مقاومت به انسولین: در مقاومت به انسولین، بدن نمی تواند قند را به طور طبیعی در بدن مورد استفاده قرار دهد و حساسیت گیرنده های سلولی انسولین کاهش یافته که در نتیجه بدن برای ثابت نگاه داشتن سطح قند خون نیاز به ترشح بیشتر انسولین خواهد داشت. در صورت ادامه این روند در نهایت میزان قند خون افزایش یافته و فرد مبتلا به دیابت می گردد.
  • اعمال جراحی بای پس روده
  • بالا بودن چربی‌های خون
  • عوامل مختلفی مانند کاهش ناگهانی وزن، سوء تغذیه، تغذیه وریدی و یا گرسنگی طولانی مدت که با عث تغییر متابولیسم در بدن می‌شوند
  • مصرف بعضی از داروهای خاص شامل قرص‌های ضد با رداری، هورمون استروژن، کورتون (استروئیدها، آمیودارون، تاموکسی فن، والپروات سدیم)
  • دریافت زیاد انرژی: احتمال دارد کبد نتواند سوخت و ساز طبیعی را در زمان دریافت زیاد انرژی انجام دهد که در نتیجه مازاد انرژی به صورت چربی در کبد ذخیره می شود.

بیماری کبد چرب بیماری مزمن و پیشرونده است. این بیماری در مراحل اولیه هیچ علامتی ندارد و زمانی احساس می شود که اثرات منفی بر عملکرد کبد ایجاد نموده و منجر به ایجاد علائمی مانند احساس ضعف، خستگی و کاهش وزن می شود. شیوع بیماری کبد چرب با افزایش سن ارتباط دارد و در آقایان 2 برابر خانم ها می باشد که با افزایش سن میزان شیوع در خانم ها به آقایان نزدیک می شود. شیوع بیماری کبد چرب در خانم ها پس از یائسگی سیر پیشرونده دارد.

روش تشخیص کبد چرب

 اکثر مبتلایان دارای علائم هشدار دهنده نیستند. گاهی فرد در شکم و در ناحیه کبد احساس درد و پری می‌نماید و به ندرت نیز احساس ناراحتی در قسمت فوقانی و راست شکم و خستگی مشاهده می شود. گاهی نیز کبد چرب به دنبال بررسی‌های اتفاقی آزمایشگاهی (مانند بررسی های استخدامی) کشف می‌شود. در بررسی‌های معمولی، آنزیم‌های کبدی افزایش نشان می دهند که در صورت تردید به این اختلال، اقدام های بعدی برای کشف علت زمینه‌ای و بررسی سایر علل بیماری کبدی ضروری است. آزمایش برای اندازه گیری قند و چربی‌های خون و همچنین تشخیص ویروس های هپاتیتی ضروری است. با تصویر برداری هایی مانند سونو گرافی، تجمع چربی در کبد نشان داده می‌شود. در برخی موارد برای تشخیص قطعی، نمونه برداری از کبد و مطالعات میکروسکوپی لازم است. گاهی نیز نمونه برداری انجام نشده و بیمار به مدت ۶ ماه تا یکسال از نزدیک زیر نظر گرفته می‌شود تا به دنبال درمان اختلالات زمینه ساز، طبیعی شدن آنزیم‌های کبدی اثبات شود.

کمک به کنترل کبد چرب

  • کاهش وزن: از آنجا که اکثر بیماران مبتلا به کبد چرب غیر الکلی چاق هستند، کاهش وزن در کنترل این بیماری نقش مهمی دارد. برای کاهش وزن، انتخاب رژیم غذایی نیز باید به درستی صورت پذیرد، زیرا کاهش وزن سریع با رژیم های برق آسا خود می تواند سیر بیماری را بدتر نماید.

خیلی از بیماران چاق که به تازگی متوجه کبد چرب خود شده اند، به دلیل ترس از عوارض این بیماری، به رژیم های غذایی سخت روی می آورند که این بیماری را ریشه کن نمایند که این بیماران خود را در معرض عوارض این نوع رژیم ها قرار داده و گاه سیر کبد چرب را نیز تشدید می نمایند. لذا انتخاب منطقی رژیم غذایی کاهش وزن زیر نظر متخصص تغذیه با کاهش وزن نیم تا یک کیلوگرم در هفته توصیه می شود. نکته قابل توجه این که در صورت چاقی مفرط، در خیلی از موارد می توان با کاهش وزن مختصر (در حدود 10 درصد از وزن اولیه) سیر بیماری را کنترل نمود.

  • رژیم غذایی مناسب: رژیم غذایی پر کربوهیدرات که حاوی میزان قابل توجهی سبزی و میوه و مواد غذایی پر فیبر باشد، معمولا بهترین انتخاب برای افراد مبتلا به کبد چرب است. کاهش چربی مصرفی، به ویژه چربی های اشباع شده و جایگزینی آن ها با چربی های غیر اشباع که در روغن زیتون و روغن ماهی وجود دارند، توصیه می شود. استفاده از نان و غلات سبوس دار باید جدی گرفته شود. البته تعیین مقدار مورد نیاز درشت مغذی ها اعم از پروتئین، چربی و کربوهیدرات نیز باید بر اساس شرایط افراد تنظیم شود.
  • مصرف کمتر چربی ها: محدود نمودن چربی دریافتی و به ویژه چربی های اشباع شده و جایگزینی با چربی های غیر اشباع موجود در روغن های زیتون، هسته انگور و آفتابگردان.
  • افزایش فعالیت بدنی منظم: چاقی به ویژه چاقی شکمی نقش مهمی در افزایش خطر ابتلا به کبد چرب دارد. بر همین اساس، روزانه حداقل 30 تا 60 دقیقه پیاده روی منظم (در مسیر کار یا در پارک) توصیه می شود.
  • کنترل بیماری های زمینه ای متابولیک: کنترل دیابت و چربی های خون در بیماران مبتلا به کبد چرب، نقش کمک کننده ای در بهبود این بیماری دارد. یکی از اصول مهم در کنترل بیماری های متابولیک، رعایت رژیم غذایی و ورزش منظم می باشد.
  • محافظت از کبد در مقابل عوامل خطر: از عواملی که بر فعالیت طبیعی کبد اثر سوء دارند، باید پرهیز نمود. مصرف الکل و نیز بعضی داروها از مهم ترین این عوامل می باشد. افراد مبتلا به کبد چرب باید هنگام مراجعه به پزشک بیماری خود را به اطلاع وی رسانده تا پزشک در تجویز دارو به آن توجه نماید.
  • عدم مصرف الکل
  • مصرف مکمل های موثر در بازسازی و ترمیم سلول های کبدی مانند گیاه خار مریم (تحت نظر پزشک)

نوتری لیور ساپورت حاوی عصاره گیاه خار مریم

استئاتوهپاتیت غیرالکلی یک مرحله واسطه ای کبد چرب است که تجمع ذرات چربی در سلول های کبدی و احاطه شدن آن ها توسط سلول های التهابی حاد و مزمن و فیبروزی شدن بافت کبد می باشد.

این بیماری ناشی از مصرف دارو، اختلالات متابولیکی مادرزادی، دیابت نوع دو، لیپودیستروفی، چاقی و سو تغذیه است. علاوه بر اقدامات دارویی، کاهش وزن در درمان این بیماری مورد توجه بسیار است. البته کاهش وزن سریع و زیاد سبب تبدیل NASH به سیروز کبدی می شود که در نهایت احتمال تشکیل سنگ های صفراوی را افزایش می دهد.

به طور کلی، بیماری کبد چرب در صورت عدم درمان منجربه ایجاد سیروز کبدی (جایگزینی سلول های کبدی با سلول های فیبروز) و درنهایت نارسایی کبدی می شود.

 
 
طراحی وب سایت : بازاریابی درون گرا -StartSite